در ملاقاتى كه بين وزيرمختار آمريكا و وزير خارجه‌ى ايران صورت مىگيرد و مطابق فوق مذاكره مىشود ، وزير خارجه اظهار مىدارد كه امتياز خوشتاريا بىاعتبار است و درباره‌ى امتياز نفت به شركت‌هاى آمريكايى هم اظهارنظرى نمىتواند بكند زيرا مجلس شوراى ملى تعطيل است و اين قضيه پس از آن‌كه مجلس رسما و قانونا تشكيل شد ، بايد مورد مذاكره قرار گيرد « 1 » » . دو سه ماه پيش از كودتاى 1299 شمسى يعنى در ربيع الاول سال 1339 قمرى ( نوامبر 1920 ميلادى ) از طرف شركت نفت جنوب ايران نماينده‌اى براى مذاكره با دولت ايران در مورد كسب امتياز استخراج نفت در خراسان و آذربايجان و وادار كردن ايران به تأييد امتياز خوشتاريا به تهران آمد و مذاكرات او با وزارت امور خارجه ايران ، بار ديگر موجب اعتراض سفارت آمريكا در تهران گرديد . دولت ايران به وزيرمختار آمريكا يادآورى كرد كه : چون ايران در مضيقه‌ى مالى قرار دارد و به كمك مالى بريتانيا نيازمند است ، دولت آمريكا با اعطاى وامى به مبلغ دو ميليون دلار به ايران مىتواند ايران را از كمك بريتانيايى نياز كند و البته پرداخت اين وام راه كسب امتيازات نفت و معادن ديگر ايران را براى آمريكا ، هموار خواهد ساخت . چون اعتراض دولت آمريكا و امتناع دولت ايران از اعطاى امتياز نفت خراسان و آذربايجان و تأييد امتيازنامه خوشتاريا ، هيئت‌مديره شركت نفت انگليس و ايران را از حصول موفقيت در اين امر نااميد ساخت ، بار ديگر ديپلماسى بريتانيا از حربه‌ى ناجوانمردانه‌اى كه مكرر براى به زانو درآوردن دولت‌ها و هيئت‌هاى حاكمه‌ى ايران به كار برده بود استفاده كرد و به كميسر نفت دولت ايران در لندن اطلاع دارد كه چون قضيه‌ى نفت شمال معوق مانده است ، شركت نفت انگليس و ايران حق الامتياز دولت ايران را بابت امتياز دارسى نخواهد پرداخت . منظور بريتانيا به قول مصطفى فاتح اين بود كه : با اين رويه غيرمشروع دولت ايران را تهديد و مرعوب نمايد . در خلال اين احوال ، يعنى دو ماه پس از اين جريان ، كودتاى سوم اسفند 1299 شمسى و به دنبال آن حوادثى روى داد كه در وضع نفت و امتيازات مربوط به آن تأثير داشت و شرح آن در فصل آينده خواهد آمد . قرارداد سال 1919 ميلادى برابر با سال 1377 قمرى شادروان ملك الشعراى بهار كه مسلما به وثوق الدوله و قوام السلطنه دو بازيگر صحنه‌ى

--> ( 1 ) - اين قسمت را مصطفى فاتح مؤلف كتاب « پنجاه سال نفت ايران » از كتاب « روابط خارجى آمريكا در سال 1920 » ترجمه و نقل كرده است .